Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

SONIREX d.o.o. je, u oktobru 2011. godine, potpisao Ugovor o saradnji sa NSK, japanskim proizođačem ležajeva. NSK je jedan od najvećih svetskih proizvođača kotrljajucih ležajeva, a prodajna i distributivna mreža SONIREX-a je ovim Ugovorom proširena za još jedan vodeći svetski brend.
Kotrljajni ležaji su vitalni elementi svih mašinskih postrojenja uključujući i vozila. Možemo reći da su oni proizvod bez kog bi bilo prakično nemoguće bilo kakvo kretanje. Samim tim dolazimo do zaključka da oštećenjem ležaja dolazi do skupih i neplanskih zastoja u proizvodnji, a cena zastoja usled oštećenosti ležaja
LEŽAJI

OSNOVNE INFORMACIJE

Kotrljajni ležaji, kao i klizna ležišta, predstavljaju mašinske elemente za pokretnu vezu delova mašina i osnovna im je funkcija da prenesu opterećenja sa pokretnih delova mašine na nepokretne delove. Prvenstveno se koriste za pokretne veze sa kružnim kretanjem, a u manjoj meri za spojeve sa pravolinijskim ili zavojnim kretanjem.
Kotrljajni ležaji se sastoje iz prstenova ili kolutova koji su neposredno spojeni sa nepokretnim i pokretnim delovima mašina i iz kotrljajnih tela koja se nalaze između njih i kaveza.
Oblici ležaja su prvenstveno prilagođeni silama koje treba da prenose, pa je i osnovna podela ležaja na radijalne (predviđeni za sile upravne na osu rukavca) i aksijalne (predviđene za aksijalne sile) ležaje.
Prema oblicima kotrljajnih tela, koji mogu biti sferni, cilindrični, konični, iglični (cilindrični sa malim prečnikom u odnosu na dužinu), valjčani sa lučnom izvodnicom (bačvasti) i konični sa lučnom izvodnicom, ležaji se dele na:

  • Kuglične,
  • Valjčane,
  • Iglične,
  • Konične,
  • Bačvaste i
  • Konično-bačvaste.

Određene karakteristike ležaja se postižu odgovarajućom konstrukcijom ležaja, odnosno odgovarajućim oblicima kotrljajnih tela i prstenova ili kolutova i njihovim međusobnim odnosima. Osnovni konstrukcijski oblici ležaja, koji su zbog određenih karakteristika standardizovani, su:

  • Prstenasti kugični ležaj sa radijalnim dodirom, oznaka 6 (BC),
  • Prestenasti kuglični ležaj sa kosim dodirom jednoredi, oznaka 7 (BN),
  • Dvoredi kuglični ležaj sa kosim dodirom, oznaka 32 i 33
  • Prilagodljivi dvoredni kuglični ležaj sa kosim dodirom, oznaka 1 i 2,
  • Valjčani ležaji, oznake N, NU, NJ i NUP u zavisnosti od varijante,
  • Iglični ležaji, oznaka NA,
  • Valjčani prilagodljivi ležaj, oznaka 2 (SD),
  • Konični ležaj, oznaka 3 (KB),
  • Kolutni kuglični jednoredi i dvoredi lezaj, oznaka 5 (TA i TD),
  • Bačvasto konični ležaj, oznaka 29 (TS).

Za konstruktore koji ne konstruišu ležaje, već ih samo biraju, značajne su samo konturne mere, unutrašnji, spoljni prenik i širina. Za jedan unutrašnji prečnik predviđeno je više spoljašnjih prečnika i širine čime se za isti prečnik obezbeđuje niz ležaja različite nosivosti. Veličine spoljnjeg prečnika i širine čine odgovarajući niz tj. red mera koji se označavaju brojevima i to za prečnike brojevima 8, 9, 0, 1, 2, 3 i 4, a za širine 0, 1, 2, 3, 4, 5 i 6. Ovi brojevi se unose iza oznake vrste ležaja dok se veličina unutrašnjeg prečnika označava zadnjim brojkama koje za prečnike preko 17mm predstavljaju vrednost prečnika u mm podeljena sa 5.
Pored ovih osnovnih podataka oznaka može da sadrži i dopunske podatke. Dopunskom oznakom se definišu modifikacija konstrukcije, unutrašnji zazor i tolerancije, mazivo i zaštitna sredstva, kao i posebni zahtevi.
Ležaji se podmazuju radi smanjenja otpora kotrljanju i klizanju. Mazivo povećava dinamičku moć nošenja ležajeva, smanjuje koroziju i prodiranje stranih tela u ležaj. Osnovna maziva su masti, ulja, a u izuzetno teškim radnim uslovima i čvrsta maziva. Zaptivanje ležaja se vrši zaptivkama ili labirintima.

PODELA LEŽAJA

Prema pravcu delovanja sile dele se na:

  • radijalne (prenose silu u radijalnom pravcu),
  • aksijalne (prenose silu u aksijalnom pravcu) i
  • radialno-aksijalne (prenose silu u oba pravca)

Prema načinu ugradnje ležaji mogu biti fiksirani (prenose radijalnu i aksijalnu silu u jednom ili oba smera) i slobodni (mogu da prenesu samo radijalnu silu i dozvoljavaju aksijalno pomeranje).

Prema obliku kotrljajnih tela ležaji se dele na kuglične i valjčaste. Valjčasti, u zavisnosti od vrste kotrljajnih tela mogu biti:

  • cilindrično-valjčasti,
  • konusno-valjčasti,
  • bačvasti i
  • igličasti

U zavisnosti od toga da li se prilikom ugradnje rasklapaju ili ne ležaji se dele na rasklopive i nerasklopive.

Prema broju redova kotrljajnih tela ležaji mogu bi ti jednoredni i višeredni.

Prema sposobnosti prilagođavanja deformaciji vratila u osloncu dele se na krute i zglobne (podesive).

OZNAČAVANJE

Oznake kotrljajnih ležaja su standardizovane i većina svetskih proizvodača koristi sistem DIN.
Oznaka se sastoji iz dva dela : OSNOVNE i DODATNE oznake.
Osnovna oznaka karakteriše ležaj,odnosno definiše tip i veličinu ležaja.
Osnovna karakteristika konstrukcije odredena je pomoću jednog ili više brojeva ili slova i pokazuje
tip kotrljajnog ležaja.
Oznaka reda mera dobija se na osnovu standardizovanih spoljnih mera.
Oznaka za provrt nadovezuje se na oznaku za seriju ležaja, a obrazuje se na različite načine, zavisno
od tipa i veličine ležaja. Za ležaje sa provrtom manjim od 10mm oznaka je identična vrednosti
prečnika provrta u mm. Za provrte 10,12,15 i 17 mm oznake su 00,01,02 i 03.
Za provrte 20-500 mm, oznaka se dobija kada se vrednost prečnika izražena u mm podeli sa
brojem 5. Za provrte veće od 500 mm oznaka odgovara vrednosti prečnika provrta datoju u mm.


Dodatnim oznakama odreduju se karakteristike u odnosu na osnovno izvodenje kotrljajnog ležaja.
Dodatne oznake ispred (PREFIKS) :
K - kavez sa kotrljajnim telima
L - izmenjiv prsten rasklopljenog ležaja
R - prstenasti ležaj bez jednog prstena ili kolutni ležaj bez jednog koluta
E - kolut rukavca kugličnog ležaja
W - kolut kućišta kugličnog ležaja
WS - kolut rukavca cilindrično-valjčanog ležaja
GS - kolut kućišta cilindrično-valjčanog ležaja

Dodatne oznake iza (SUFIKS) :
SPOLJNI OBLIK :

K - konusni provrt 1:12
K30 - konusni provrt 1:30
N - žleb za uskočnik
NR - uskočnik
P - dvodelni spoljni prsten
D - dvodelni unutarnji prsten
R - rub na spoljnom prstenu
W20 - žleb za podmazivanje na spoljnom prstenu
W33 - žleb i otvori za podmazivanje

KAVEZ :

J - presovan čelični kavez
Y - presovan mesingani kavez
F - masivan čelični kavez
L - masivan kavez od lakog metala
M - masivan kavez od mesinga
S - kavez od sinterovanog materijala
T - plastični kavez od fenoplasta
TN - plastični kavez od poliamida
.A - kavez voden po spoljnom prstenu
.B - kavez voden po unutarnjem prstenu
V - kotrljajni ležaj bez kaveza


ŠTITOVI I ZAPTIVNI ŠTITOVI :

Z - metalni štit sa jedne strane
2Z - metalni štit sa obe strane
RS - zaptivni štit sa jedne strane
2RS - zaptivni štit sa obe strane
PZ - plastični štit sa jedne strane
2PZ - plastični štit sa obe strane

KLASA TAČNOSTI :

P6 - klasa tačnosti 6
P5 - klasa tačnosti 5
P4 - klasa tačnosti 4
P2 - klasa tačnosti 2
P6E - klasa tačnosti za ležaja elektromotore

UNUTARNJI ZAZOR :

C1 - zazor manji od C2
C2 - zazor manji od normalnog
C3 - zazor veći od normalnog
C4 - zazor veći od C3
C5 - zazor veći od C4

NIVO VIBRACIJA :


Q6 - smanjeni nivo vibracija
Q5 - naročito smanjen nivo vibracija

RAD NA POVIŠENIM TEMPERATURAMA :

S0 - do 150° C
S1 - do 200° C
S2 - do 250° C
S3 - do 300° C
S4 - do 350° C
S5 - do 400° C

PODELA LEŽAJA I OZNAKE

1. Kuglični jednoredni ležaj sa radijalnim dodirom, oznake 60, 62, 63, 64

Mogu da prenesu relativnovelika radijalna i znatna aksijalna opterećenja. Zbog jednostavnog konstrukcionog oblika, smanjenog šuma i vibracija u radu i niske cene imaju izuzetno veliku primenu.

2. Kuglični jednoredni ležaj sa kosim dodirom, oznake 72, 73
Žljeb za kotrljajna telana spoljašnjem i unutrašnjem prstenu ima naslon sa samo jedne strane dok je druga strana ravna, tako da ovi ležajevi mogu da prenesu aksijalnu silu samo u jednom smeru. Zbog te činjenice ovi seležajevi ugrađuju u paru.
3. Kuglični jednoredni ležaj sa dodirom u četiri tačke, oznake QJ2, QJ3

Spadaju u grupu prstenih kugličnih jednoredih ležaja sa kosim dodirom. Žljeb za kotrljajna tela na spoljašnjem i unutrašnjem prstenu se sastoji iz dva konusa. U neopterećenom stanju dodir kotrljajnih tela i prstenova je u četiri tačke. Mogu da prenesu radijalna i aksijalna opterećenja u oba smera.

4. Kuglični dvoredni ležaj sa kosim dodirom, oznake 32, 33

Dvoredi kuglični ležaj sa kosim dodirom odgovara paru jednoredih kugličnih ležajeva sa kosim dodirom. Prenosi znatno radijalno opterećenje, kao i aksijalno opterećenje u oba smera
5. Kuglični dvoredni podesivi ležaj, oznake 12, 22, 13, 23

Površina kotrljanja kuglica na spoljašnjem prstenu ovih ležaja je sfernog oblika što omogućava ugaono prilagođavanje deformacijama vratila i do 4º. Prvenstveno su namenjeni za za prenos radijalnih opterećenja, ali mogu da prime i umerena aksijalna opterećenja. Namenjeni su za velike učestanosti obrtanja.

6. Cilindrično valjčasti jednoredni ležaj, oznake NU, N, NJ, NUP

Namenjeni su prvenstveno za prenos radijalnih sila. Dodir između prstenova i tela je linijski što ovim ležajima omogućava veću nosivost u odnosu na kuglične istih dimenzija. Izrađuju se u više konstrukcionih varijanti. Dobro podnose visoke učestanosti obrtanja i velika rdijalna opterećenja.

7. Konusno valjčasti ležaj, oznake 302, 322, 303, 313, 323

Kao kotrljajna tela ovde se koriste delovi konusa, a površine kotrljanja spoljašnjeg i unutrašnjeg prstena su takođe konusi. Mogu da prenesu velika radijalna i aksijalna opterećenja. Usled skretanja napadne linije sile u ležaju se indukuje dodatna aksijalna sila koja teži da razdvoji prstenove. Iz tog razlogase ovi ležaji po pravilu ugrađuju u paru (kao slike u ogledalu) čime se poništava samoindukovana aksijalna sila i omogućava prenos aksijalnog opterećenja u oba smera. Karakterišu ih jednostavna ugradnja i niska cena.
8. Bačvasti jednoredni, oznake 202, 203, 204 i dvoredni podesivi ležaj, oznake 222, 213, 223

Imaju izvanredne karakteristike kako u pogledu nosivosti i prijema udarnih opterećenja tako i u pogledu mogućnosti prilagođavanja elastičnim deformacijama vratila i neparalelnosti osa oslonih površina. Kotrljajna tela su izrađena sa lučnom izvodnicom tako da podsećaju na bačvice. Jednoredi bačvasti podesivi ležaji ne mogu da prenesu aksijalna opterećenja dok dvoredi mogu.

9. Aksijalni kuglični jednoredni, oznake 511, 512, 513, 514 i dvoredni ležaj, oznake 522, 523, 524
Mogu da prime isključivo aksijalne sile. Jednoredi kolutni kuglični ležaji mogu da prenesu aksijalne sile samo u jednom smeru, a dvoredi u oba. Učestanost obrtanja im je ograničena jer pri većim ugaonim brzinama kod kotrljajnih tela nastaju znate centrifugalne sile te dolazi do povećanog trenja i habanja ležaja.
 

SONIREX

DOO ZA UNUTRAŠNJU I SPOLJNU TRGOVINU

21410 FUTOG Vase Stajića 10

Telefon: (021) 2992 583
Telefon: (021) 2993-255
Telefaks: (021) 2992-125

email: sonirex@neobee.net

Matični broj: 08319294

Preuzmite katalog prizvoda
 
  FUTOG VASE STAJIĆA 10
  Matični broj: 08319294
  PIB: 100728452
  Broj registracije: BD 20890
  email: sonirex@neobee.net
Proizvodi
Ležaji
Alati
Masti
Semerinzi
 
Vesti
Usluge
Tehnička podrška
Reparacija ležaja
Vibrodijagnostika
Saveti i nova tehnička rešenja
Obuka i edukacija
 
Dodatni program
Program za kamione i traktore
Auto program
Masti ulja i maziva
Delovi za građevinske mašine
Alati
Profil kompanije
Preuzimanje kataloga ležaja

Copyright © 2010 SONIREX All rights reserved